Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü verilerinden yaptığı derlemeye göre, 2005 yılında Türkiye genelinde gıda üretim, satış ve toplu tüketim yerlerine yönelik toplam 321.224 denetim yapıldı.

Yapılan denetimlerde, sağlıksız ürünler hemen imha edilirken, sağlıksız koşullarda gıda üreten, satan veya toplu tüketim yapan işletmelere yönelik idari para cezası uygulandı ve savcılığa suç duyurusunda bulunuldu.

Toplam 5.600 gıda denetçisi tarafından yapılan bu denetimler çerçevesinde, 4.598 adet, 1.000 YTL ile 5.000 YTL arasında değişen tutarlarda idari para cezası kesildi. Denetim yapılan işyerlerinden 372 tanesi insan sağlığına zarar veren üretim veya satış yaptığı gerekçesiyle kapatıldı ve savcılığa bildirildi.

"Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi ile İşyeri Sorumlulukları Dair Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde, gıda üretim işletmelerine yönelik 69.266, gıda satış yerlerine yönelik 170.30, restoran, okul, hastane gibi gıda toplu tüketim yerlerine yönelik de 81.928 denetim gerçekleştirdi.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilileri, 2006 yılında gıda denetimlerinin artarak devam edeceğini ve bu sene her bir gıda üretim, satış veya toplu tüketim yerinin en az 2 defa denetlenmesinin hedeflendiğini vurguladılar.

Gıdadan sorumlu Koruma Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Nevzat Artık, 2004 yılında itibaren AB'ye uyum doğrultusunda gıda ile ilgili tüm sorumluluğun 5179 sayılı yasa ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na devredildiğini hatırlatırken, bakanlığın bu tarihten itibaren bir taraftan mevzuat çalışmaları yürüttüğünü, diğer taraftan da denetim uygulamasına başladığını söyledi.

Gıda denetimi yapacak kişilerin veteriner hekim, gıda mühendisi, ziraat mühendisi veya biyolog olması gerektiğini, bunların da denetim için ayrıca eğitilmeleri gerektiğine işaret eden Artık, aksi taktirde yapılan denetimlerin de sağlıklı olmayacağını kaydetti.

Türkiye'de gıda işletmelerinin sayısının yüksek, bunların çoğunun da küçük olduğunu belirten Artık, az sayıda olan büyük ve modern işletmeler kendi oto kontrollerini sağladıkları için buralarda denetime bile gerek olmadığını söyledi.

Tüketici Bilinçli Olmalı
Gıda sektöründe yapılacak denetimlerde sadece uzmanların yaptığı denetimlerin yeterli olmadığını, her tüketicinin de gönüllü gıda denetçisi olması gerektiğini ifade eden Artık, şöyle konuştu:

"Sadece devletin denetimi yetmez, en iyi gıda denetçisi tüketicinin kendisidir. Tüketicilerden şunu rica ediyoruz. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın üretim izni olmayan ürünleri satın almasınlar. Marketler de satmasın. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın üretim izni olmayan ürünler alınmazsa zaten bu tür gıdalar otomatik olarak devreden çıkar."

Artık, üretim izni olmayan ürünleri satan işyerlerinin de bunu üretenler kadar suçlu olduğunu belirterek, üretim izni olmayan gıdaları satan işyerleri denetimde yakalanırsa suçun yüzde 50 yüzde 50 paylaşılacağına dikkat çekti.

AB standartlarında başlatılan ve kısa adı HACCP olan "Tehlike Analiz ve Kritik Kontrol" noktaları olarak tanınan, gıda güvenliği için önemli olan tehlikeleri tanımlayan, değerlendiren sistemi Türkiye'ye yerleştirdiklerini belirten Artık, bu sistemin işletmenin kendi isteğine bağlı olarak uygulandığını, detaylı gıda denetimi anlamına geldiği, bu sistemde gıda üretiminde bulunan işçinin elindeki alyansın bile risk unsuru olarak görüldüğünü kaydetti.

Kaynak: Dünya Gazetesi